ETİK KURALLAR YÖNETMELİĞİ

ULUSLARARASI ESNAF BİRLİĞİ DERNEĞİ
ETİK KURALLAR YÖNETMELİĞİ
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel
İlkeler
MADDE 1 – Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı; Uluslararası Esnaf Birliği Derneği (UEB) bünyesinde görev yapan yönetim
kurulu üyeleri, temsilciler, komisyon üyeleri, çalışanlar, gönüllüler ve üyelerin uyması gereken etik
ilke ve davranış kurallarını belirlemek, dürüst, şeffaf, tarafsız ve hesap verebilir bir kurumsal
yönetim anlayışını geliştirmektir.
MADDE 2 – Kapsam
Bu Yönetmelik;
a) Genel Merkez organlarını,
b) İl ve ilçe temsilciliklerini,
c) Yurt dışı temsilciliklerini,
ç) Yönetim Kurulu üyelerini,
d) Denetim Kurulu üyelerini,
e) Disiplin Kurulu üyelerini,
f) Komisyonları,
g) Çalışanları,
ğ) Gönüllüleri,
h) Bireysel ve kurumsal üyeleri,
ı) UEB adına görev yapan diğer kişileri
kapsar.
MADDE 3 – Dayanak
Bu Yönetmelik;
• 5253 sayılı Dernekler Kanunu,
• Türk Medeni Kanunu,
• Uluslararası Esnaf Birliği Derneği Tüzüğü,
• Yönetim Kurulu kararları,
• İlgili ulusal ve uluslararası mevzuat
esas alınarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – Temel İlkeler
UEB'nin tüm faaliyetlerinde aşağıdaki etik ilkeler esas alınır:
a) Dürüstlük
b) Tarafsızlık
c) Şeffaflık
ç) Hesap verebilirlik
d) Hukukun üstünlüğüne bağlılık
e) İnsan haklarına saygı
f) Fırsat eşitliği
g) Ayrımcılık yapmama
ğ) Gizlilik
h) Kurumsal sadakat
ı) Sürdürülebilirlik
i) Toplumsal sorumluluk
j) Çevreye duyarlılık
k) Mesleki saygınlığın korunması
MADDE 5 – Tanımlar
Bu Yönetmelikte geçen;
Dernek: Uluslararası Esnaf Birliği Derneğini,
Etik Kurul: Etik ihlallerini değerlendirmek üzere oluşturulan kurulu,
Çıkar Çatışması: Kişisel menfaat ile UEB'nin menfaatinin çatıştığı durumları,
Hediye: Maddi veya manevi değeri bulunan her türlü menfaat unsurunu,
Gizli Bilgi: Kamuya açıklanmamış her türlü belge, veri ve bilgiyi,
ifade eder.
Etik Davranış İlkeleri
MADDE 6 – Dürüstlük İlkesi
UEB bünyesinde görev yapan herkes;
• Doğru bilgi verir.
• Yanıltıcı beyanda bulunmaz.
• Gerçeğe aykırı belge düzenlemez.
• Güveni zedeleyici davranışlardan kaçınır.
MADDE 7 – Tarafsızlık
Hiç kimse;
• Dil,
• Din,
• Irk,
• Milliyet,
• Cinsiyet,
• Yaş,
• Engellilik durumu,
• Siyasi düşünce,
• Sosyal statü
gibi nedenlerle ayrımcılık yapamaz.
MADDE 8 – Saygı İlkesi
Tüm üyeler ve yöneticiler;
• Birbirlerine karşı saygılı davranır.
• Hakaret, tehdit, baskı ve psikolojik yıldırma (mobbing) niteliğindeki davranışlardan kaçınır.
• Farklı görüşlere hoşgörü ile yaklaşır.
MADDE 9 – Gizlilik
(1) Görev nedeniyle öğrenilen gizli bilgi ve belgeler korunur.
(2) Yetkisiz kişi veya kurumlarla paylaşım yapılamaz.
(3) Görev sona erse dahi gizlilik yükümlülüğü devam eder.
MADDE 10 – Çıkar Çatışmasının Önlenmesi
(1) UEB adına görev yapan kişiler, kişisel çıkarlarını kurumsal çıkarların önünde tutamaz.
(2) Çıkar çatışması oluşturabilecek durumlar gecikmeksizin yazılı olarak Genel Merkeze bildirilir.
(3) Çıkar çatışması bulunan kişiler, ilgili karar süreçlerine katılmaz.
MADDE 11 – Hediye ve Menfaat Kabulü
(1) Görevin tarafsızlığını etkileyebilecek nitelikte hediye, bağış, komisyon, indirim veya benzeri
menfaatler kabul edilemez.
(2) Kurumsal nezaket kapsamında verilen sembolik hediyeler, Yönetim Kurulunun belirlediği
esaslar çerçevesinde değerlendirilebilir.
MADDE 12 – Kamu Kaynaklarının ve Dernek Varlıklarının
Kullanımı
Derneğe ait;
• Mali kaynaklar,
• Demirbaşlar,
• Araçlar,
• Dijital sistemler,
• Marka ve logo,
• Kurumsal belgeler
yalnızca UEB'nin amaç ve faaliyetleri doğrultusunda kullanılır.
MADDE 13 – Sosyal Medya ve Dijital Davranış
(1) UEB adına açıklama yapmaya yalnızca yetkili kişiler yetkilidir.
(2) Üyeler ve yöneticiler, sosyal medya paylaşımlarında UEB'nin itibarını zedeleyecek ifadelerden
kaçınır.
(3) Dijital platformlarda nefret söylemi, hakaret, dezenformasyon veya kişisel verileri ihlal eden
paylaşımlar yapılamaz.
MADDE 14 – Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik
UEB organları ve yöneticileri;
• Yetkilerini hukuka uygun kullanır.
• Alınan kararların kayıt altına alınmasını sağlar.
• Faaliyet ve mali raporları ilgili organlara zamanında sunar.
• Denetim süreçlerinde gerekli bilgi ve belgeleri eksiksiz paylaşır.
MADDE 15 – Genel İlke
Bu Yönetmelikte düzenlenmeyen etik konularda; Dernek Tüzüğü, ilgili mevzuat, uluslararası etik
ilkeler ve Yönetim Kurulu kararları uygulanır.
Etik İhlaller, Etik Kurul, Başvuru ve İnceleme
Usulleri
MADDE 16 – Etik İhlaller
Aşağıdaki fiiller etik ihlali olarak değerlendirilebilir:
a) Dürüstlük ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak.
b) Derneğin itibarını zedeleyici açıklama veya davranışlarda bulunmak.
c) Görevi kişisel menfaat sağlamak amacıyla kullanmak.
ç) Ayrımcılık yapmak veya nefret söyleminde bulunmak.
d) Gizli bilgi ve belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak.
e) Kurumsal kimliği yanıltıcı şekilde kullanmak.
f) Yetkisiz olarak UEB adına açıklama yapmak.
g) Dernek varlıklarını amacı dışında kullanmak.
ğ) Gerçeğe aykırı bilgi veya belge düzenlemek.
h) Sosyal medya ve dijital platformlarda UEB'nin itibarını zedeleyecek davranışlarda bulunmak.
ı) Çıkar çatışmasını bildirmemek.
MADDE 17 – Etik Kurulun Oluşturulması
(1) Yönetim Kurulu kararıyla bir Etik Kurul oluşturulabilir.
(2) Etik Kurul en az üç (3), en fazla yedi (7) üyeden oluşur.
(3) Kurul üyeleri; hukuk, kamu yönetimi, akademi, iş dünyası veya sivil toplum alanlarında bilgi ve
tecrübe sahibi kişiler arasından görevlendirilebilir.
(4) Etik Kurul üyeleri görevlerini bağımsızlık, tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine uygun olarak yürütür.
MADDE 18 – Etik Kurulun Görevleri
Etik Kurulun görevleri şunlardır:
a) Etik ihlal başvurularını incelemek.
b) Taraflardan bilgi ve belge talep etmek.
c) Etik değerlendirme raporu hazırlamak.
ç) Yönetim Kuruluna tavsiye niteliğinde görüş sunmak.
d) Etik farkındalık çalışmalarını desteklemek.
e) Etik kuralların geliştirilmesine yönelik öneriler hazırlamak.
MADDE 19 – Etik Başvurusu
(1) Üyeler, yöneticiler, çalışanlar, gönüllüler veya ilgili kişiler etik ihlal iddiasıyla başvuruda
bulunabilir.
(2) Başvurular yazılı veya elektronik ortamda yapılabilir.
(3) Kimliği açıkça belirtilmeyen başvurular, somut bilgi ve belge içermesi hâlinde
değerlendirilebilir.
MADDE 20 – Başvurunun Ön İncelemesi
(1) Etik Kurul, başvurunun görev alanına girip girmediğini öncelikle değerlendirir.
(2) Açıkça dayanaktan yoksun veya kötü niyetli olduğu anlaşılan başvurular gerekçesi belirtilerek
işleme alınmayabilir.
(3) Eksik bilgi ve belge bulunması hâlinde başvuru sahibinden tamamlaması istenebilir.
MADDE 21 – İnceleme Süreci
(1) Etik Kurul gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) İlgili kişilerden yazılı savunma isteyebilir.
(3) Gerektiğinde taraflarla ayrı ayrı görüşme yapabilir.
(4) İncelemeler gizlilik ilkesi çerçevesinde yürütülür.
MADDE 22 – Gizlilik
(1) Etik başvurularına ilişkin tüm bilgi ve belgeler gizlidir.
(2) İnceleme sürecinde elde edilen bilgiler yalnızca yetkili kişiler tarafından kullanılabilir.
(3) Gizlilik yükümlülüğü, görev sona erdikten sonra da devam eder.
MADDE 23 – Etik Değerlendirme Raporu
(1) İnceleme sonunda Etik Kurul bir değerlendirme raporu hazırlar.
(2) Raporda;
a) Başvurunun özeti,
b) İnceleme süreci,
c) Tespit edilen hususlar,
ç) Sonuç ve öneriler,
yer alır.
(3) Rapor, Yönetim Kuruluna sunulur.
MADDE 24 – Tavsiye Kararları
Etik Kurul;
a) Etik ihlal bulunmadığı,
b) Uyarı yapılması gerektiği,
c) Eğitim verilmesinin uygun olduğu,
ç) Disiplin sürecinin başlatılmasının değerlendirilmesi gerektiği,
d) İlgili birimlere tavsiyede bulunulması gerektiği
yönünde görüş oluşturabilir.
Etik Kurul kararları tavsiye niteliğindedir; bağlayıcı disiplin yaptırımı uygulanması, Dernek Tüzüğü
ve ilgili yönetmeliklerde yetkilendirilen organların kararına bağlıdır.
MADDE 25 – Kötü Niyetli Başvurular
(1) Bilerek gerçeğe aykırı bilgi ve belgelerle yapılan başvurular etik ihlali olarak değerlendirilebilir.
(2) Bu durumda ilgili kişi hakkında gerekli idari veya disiplin süreçlerinin başlatılması
değerlendirilebilir.
MADDE 26 – Etik Eğitimleri
UEB;
• Yönetim Kurulu üyelerine,
• Temsilcilere,
• Komisyon üyelerine,
• Çalışanlara,
• Gönüllülere,
• Üyelere
yönelik etik eğitimleri düzenleyebilir.
MADDE 27 – Etik Farkındalık
Genel Merkez;
• Etik rehberleri,
• Bilgilendirme dokümanları,
• Dijital eğitim içerikleri,
• Seminer ve konferanslar
hazırlayarak etik kültürünün gelişmesini destekler.
MADDE 28 – Etik Beyanı
Göreve başlayan yönetici, temsilci, komisyon üyesi ve çalışanlardan Etik Davranış Taahhütnamesi
alınabilir.
MADDE 29 – Etik Uyum Programı
Genel Merkez, etik risklerin azaltılması amacıyla etik uyum programları geliştirebilir ve
uygulayabilir.
MADDE 30 – Genel Esas
Bu bölümde düzenlenmeyen konularda Dernek Tüzüğü, ilgili mevzuat, Disiplin Yönetmeliği ve
Yönetim Kurulu kararları uygulanır.
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 31 – Etik Kültürünün Geliştirilmesi
(1) UEB, kurumsal etik kültürünün geliştirilmesini stratejik öncelik olarak kabul eder.
(2) Bu kapsamda eğitimler, rehberler, farkındalık çalışmaları ve iyi uygulama örnekleri
hazırlanabilir.
(3) Etik ilkelere uygun davranış gösteren kişi ve birimler teşvik edilebilir.
MADDE 32 – Uluslararası Etik İlkelerine Uyum
(1) UEB, uluslararası faaliyetlerinde;
• İnsan haklarına,
• Hukukun üstünlüğüne,
• Şeffaf yönetime,
• Sürdürülebilir kalkınma ilkelerine,
• Yolsuzlukla mücadele prensiplerine,
• Fırsat eşitliğine,
• Çevresel sorumluluğa
uygun hareket etmeyi esas alır.
(2) Yurt dışı temsilcilikleri faaliyet gösterdikleri ülkelerin yürürlükteki mevzuatına da uymakla
yükümlüdür.
MADDE 33 – Etik Risk Yönetimi
(1) Genel Merkez, etik risklerin belirlenmesi ve azaltılması amacıyla gerekli değerlendirmeleri
yapabilir.
(2) Etik risk analizleri, stratejik planlama süreçlerinde dikkate alınabilir.
MADDE 34 – Etik İhlallerin Bildirilmesi
(1) Etik ihlaller, güvenli iletişim kanalları üzerinden bildirilebilir.
(2) İyi niyetli başvuruda bulunan kişilerin kimlik bilgileri, ilgili mevzuat çerçevesinde korunur.
(3) Bildirimde bulunan kişiye sırf bu nedenle ayrımcı veya yıldırıcı işlem uygulanamaz.
MADDE 35 – Kurumsal İtibarın Korunması
(1) UEB'nin adı, logosu, markaları ve kurumsal itibarı korunur.
(2) Üyeler ve yöneticiler, kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda UEB'nin saygınlığına zarar
verebilecek davranışlardan kaçınır.
(3) Kurumsal kimliğin kullanımı, Kurumsal Kimlik ve Marka Kullanımı Yönetmeliğine uygun
olarak gerçekleştirilir.
MADDE 36 – Yönetmelikte Hüküm Bulunmayan Hâller
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda;
• Uluslararası Esnaf Birliği Derneği Tüzüğü,
• Disiplin Yönetmeliği,
• Üyelik Yönetmeliği,
• Yönetim Kurulu kararları,
• Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı,
• Uygulanabilir uluslararası hukuk kuralları
esas alınır.
MADDE 37 – Yönetmelikte Değişiklik
Bu Yönetmelikte değişiklik yapma yetkisi, Dernek Tüzüğünde yetkilendirilen organa aittir.
MADDE 38 – Yürürlük
Bu Yönetmelik, Yönetim Kurulunun kabul ettiği tarihte yürürlüğe girer.
MADDE 39 – Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini Uluslararası Esnaf Birliği Derneği Yönetim Kurulu yürütür.
EK-1
Etik Davranış Taahhütnamesi
Uluslararası Esnaf Birliği Derneği bünyesinde görev yaparken;
• Dernek Tüzüğüne,
• Yönetmeliklere,
• Etik ilkelere,
• İnsan haklarına,
• Hukukun üstünlüğüne,
• Tarafsızlık ilkesine,
• Gizlilik yükümlülüğüne,
• Şeffaflık ve hesap verebilirlik esaslarına
uyacağımı; görevimi dürüstlük, iyi niyet ve sorumluluk bilinciyle yerine getireceğimi kabul ve
taahhüt ederim.
EK-2
Çıkar Çatışması Beyanı
Görevimi yerine getirirken;
• Kişisel çıkarlarımı UEB'nin çıkarlarının önünde tutmayacağımı,
• Çıkar çatışması oluşturabilecek durumları gecikmeksizin yazılı olarak bildireceğimi,
• Karar alma süreçlerinde tarafsız davranacağımı
kabul ederim.
EK-3
Gizlilik Taahhütnamesi
Görevim nedeniyle eriştiğim;
• Üye bilgilerini,
• Kurumsal belgeleri,
• Mali verileri,
• Stratejik planları,
• Dijital sistem bilgilerini,
• Ticari sır niteliğindeki bilgileri,
yetkisiz kişi veya kurumlarla paylaşmayacağımı, görevim sona erse dahi gizlilik yükümlülüğüne
uyacağımı kabul ve taahhüt ederim.
EK-4
Sosyal Medya ve Dijital İletişim İlkeleri
UEB adına görev yapan kişiler;
• Doğruluğu teyit edilmemiş bilgileri paylaşmaz.
• Nefret söylemi ve ayrımcı ifadeler kullanmaz.
• Kurumsal kimliği zedeleyici içerik üretmez.
• Yetkisi olmadan UEB adına açıklama yapmaz.
• Dijital ortamlarda saygılı, yapıcı ve sorumlu iletişim kurar.
EK-5
Hediye ve Menfaat Beyanı
UEB yöneticileri, temsilcileri ve çalışanları;
• Görevlerini etkileyecek nitelikte hediye veya menfaat kabul etmeyeceklerini,
• Kabul edilmesi zorunlu görülen sembolik hediyeleri kayıt altına alacaklarını,
• Her türlü çıkar çatışmasından kaçınacaklarını
kabul ve taahhüt ederler.